Νίκος Σκαλκώτας: Ένας Έλληνας συνθέτης του κόσμου

Η νέα σειρά Πορτρέτων σημαντικών εκπροσώπων του νεοελληνικού μουσικού πολιτισμού της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης ξεκινά, δικαιωματικά, με τον «Έλληνα συνθέτη του κόσμου» Νίκο Σκαλκώτα (1904-1949).
 
Η ιδιοτυπία της περίπτωσης του Σκαλκώτα οφείλεται αρχικά στον εξαιρετικά πλούσιο και πολυδιάστατο ηχητικό του κόσμο, όπου συναντάμε τη δημιουργική αφομοίωση στοιχείων της δυτικής και της ελληνικής μουσικής παράδοσης, αλλά και μία πρωτότυπη, ριζοσπαστική ηχοπλασία. Οφείλεται, ωστόσο, και στο γεγονός ότι αυτός ο κόσμος ζωντάνεψε και έγινε γνωστός κυρίως μετά τον πρόωρο και ξαφνικό του θάνατο σε ηλικία 45 χρονών.
 
Το αφιέρωμα αφηγείται τα όνειρα, τις επιδιώξεις, τις χαρές και τις απογοητεύσεις του Σκαλκώτα από την Αθήνα στο Βερολίνο (το 1921) και πίσω (το 1933). Πυλώνας του αφιερώματος είναι η ίδια του η μουσική και η καλειδοσκοπική της διάσταση. Παρακολουθούμε εκτελέσεις δύο έργων μουσικής δωματίου αντιπροσωπευτικών αφενός της γεμάτης ενεργητικότητας, κοσμοπολίτικους ήχους και νεανικά όνειρα εποχής του Βερολίνου (Andantino, Σονατίνα για βιολί και πιάνο Αρ. 1) και, αφετέρου, της ασκητικής, εξπρεσιονιστικής ωριμότητας του τελευταίου, ίσως, έργου που συνέθεσε (Τρυφερή Μελωδία για τσέλο και πιάνο).
 
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται, επίσης, 3 από τους εμβληματικούς 36 Ελληνικούς Χορούς του, που λειτούργησαν, και συνεχίζουν να λειτουργούν, ως πρόταση μίας σύγχρονης αντίληψης της ελληνικότητας. Τέλος, θα ακουστούν πέντε από τα ιδιαίτερα απαιτητικά για τους εκτελεστές αλλά και πνευματώδη 10 Σκίτσα για έγχορδα.       


Διεύθυνση ορχήστρας: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης
Σονατίνα:
Βιολί: Αντώνης  Σουσάμογλου
Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου. 
Τρυφερή Μελωδία:
Τσέλο: Απόστολος Χανδράκης
Πιάνο: Κώστας Χάρδας.
 
Επιστημονικός Συνεργάτης: Κώστας Χάρδας
 
 
Πρόγραμμα:
Νίκος Σκαλκώτας
Ελληνικοί Χοροί για ορχήστρα εγχόρδων: Ηπειρώτικος, Τσάμικος, Κλέφτικος
Σονατίνα για βιολί και πιάνο Αρ. 1 μέρος Andante 
5 Σκίτσα για έγχορδα (i. Sinfonia, ii. Passacaglia, vii. Ragtime, viii. Notturno, x. Rondo)
Τρυφερή Μελωδία για τσέλο και πιάνο

Η Κ.Ο.Θ. ευχαριστεί το Σύλλογο ‘Οι Φίλοι της Μουσικής’ και την Μουσική του Βιβλιοθήκη για την παραχώρηση του μουσικού υλικού. To Αρχείο Νίκου Σκαλκώτα/Ίδρυμα Αιμιλίου Χουρμουζίου και Μαρίκας Παπαϊωάννου φυλάσσεται στη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας "Λίλιαν Βουδούρη" του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής.

 

Διαδικτυακή μετάδοση
Από το κανάλι της ΚΟΘ στο Youtube & τη Σελίδα της ΚΟΘ στο facebook

Διεύθυνση Ορχήστρας: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης
Βιολί: Αντώνης Σουσάμογλου
Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου
Βιολοντσέλο: Απόστολος Χανδράκης
Πιάνο: Κώστας Χάρδας
Παραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης

Skalkottas_001.JPG
Skalkottas_002.JPG
Skalkottas_003.JPG
Skalkottas_004.JPG
Skalkottas_005.JPG
Skalkottas_006.JPG
Skalkottas_007.JPG
Skalkottas_008.JPG
Skalkottas_009.JPG
Skalkottas_010.JPG
Skalkottas_011.JPG
Skalkottas_012.JPG
Skalkottas_013.JPG
Skalkottas_014.JPG
Skalkottas_015.JPG
Skalkottas_016.JPG
Skalkottas_017.JPG
Skalkottas_018.JPG
Skalkottas_019.JPG
Skalkottas_020.JPG
Skalkottas_021.JPG
Skalkottas_022.JPG
Skalkottas_023.JPG
Skalkottas_024.JPG
Skalkottas_025.JPG

Τύπος Θεσσαλονίκης_Αφιέρωμα της ΚΟΘ στον Νίκο Σκαλκώτα

Ελεύθερη Ώρα_Αφιέρωμα στον Νίκο Σκαλκώτα από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης

Εστία_Συναυλία αφιέρωμα στον Σκαλκώτα από την ΚΟΘ

Εφημερίδα των Συντακτών_Θαυμάσιο αφιέρωμα στον Σκαλκώτα

Καθημερινή_Με τον Έλληνα συνθέτη του κόσμου εγκαινιάζει τη σειρά πορτρέτων η ΚΟΘ


tsso image
About Schubert
16/01/2026
20:00
Πόσοι από εμάς γνωρίζουμε την μουσική ιδιοφυΐα που ονομάζεται Φραντς Σούμπερτ; Γεννημένος στη Βιέννη στις 31 Ιανουαρίου του 1797, ο Φραντς Πέτερ Σούμπερτ στη διάρκεια της σύντομης ζωής του (έζησε μόλις 31 χρόνια) πρόλαβε να συνθέσει πάνω από 1.500 έργα, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο οργανικό και φωνητικό έργο απαράμιλλης μουσικής ευγλωττίας. Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ομάδα Rodez σας προσκαλούν σε μια παράσταση που υφαίνει θεατρικά την ζωή και το έργο του μεγαλοφυούς συνθέτη, ο οποίος παρά την απόρριψη και την περιφρόνηση που βίωσε, αφιέρωσε την ζωή του στην μουσική και στην αναζήτηση νέων τρόπων σύνθεσης και έκφρασης. Ο Φραντς Σούμπερτ, ένας πραγματικός αντι-ήρωας του καιρού του, κατάφερε με την σκληρή δουλειά και το ταλέντο του να μπει επάξια στo Πάνθεον της Μουσικής ως ο τέταρτος και τελευταίος κορυφαίος κλασικός συνθέτης, ανάμεσα στον Χάυντν, τον Μότσαρτ και τον Μπετόβεν.

Σύλληψη / Συγγραφή / Σκηνοθεσία: Ανθή Σαββάκη
Επιμέλεια Σκηνικού & Κοστουμιών : Αλεξάνδρα-Αναστασία Φτούλη
Επιμέλεια Κίνησης: Νικόλας Χατζηβασιλειάδης
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μάριος Κρητικόπουλος, Σόνια Καλαϊτζίδου, Ζαχαρίας Γουέλα

Διεύθυνση ορχήστρας: Ρωμανός Παπάζογλου  

Πρόγραμμα:
Φραντς Σούμπερτ (1797-1828):
Συμφωνία αρ. 5 σε σι ύφεση μείζονα, D.485 (1o και 4ο μέρος)
Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.14 σε ρε ελάσσονα, D.810
‘Ο Θάνατος και η Κόρη’ [απόσπασμα]
Συμφωνία αρ.8 (7) σε σι ελάσσονα, D.759 (‘Ημιτελής’) 
Πιάνο Τρίο σε μι ύφεση μείζονα, έργο 100 (2ο μέρος) [απόσπασμα]
Συμφωνία αρ. 9 σε ντο μείζονα, D.944 (Μεγάλη Συμφωνία)
Η Πέστροφα, D.550 (μεταγραφή για φωνή και πιάνο)
Τραγούδι: Εβελίνα Χαβαλέ
Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου

 
Τιμές εισιτηρίων: 10€
Μειωμένο/Παιδικό: 5€


Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με την Ομάδα Rodez
tsso image
Η Λυγερή και ο Χάρος
23/01/2026
20:30
Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης παρουσιάζει δύο συγκλονιστικά έργα των Σούμπερτ και Σκαλκώτα, που πραγματεύονται το θέμα του θανάτου νέων ανθρώπων. Το έργο ‘Θάνατος και Κόρη’ του Σούμπερτ γράφτηκε ως κουαρτέτο εγχόρδων και ονομάστηκε από τους ειδικούς ως ένας από τους ‘πυλώνες του ρεπερτορίου της μουσικής δωματίου’. Αργότερα ο Μάλερ το μετέγραψε για ορχήστρα εγχόρδων στην εκδοχή που θα ακουστεί στη συναυλία αυτή. Πρόκειται για έναν συγκλονιστικό ‘χορό του θανάτου’ γραμμένο από τον Σούμπερτ το στιγμή που συνειδητοποιεί πως θα πεθάνει πρόωρα. Συντετριμμένος και απογοητευμένος από τη ζωή, εκφράζει τη βαθιά δυστυχία του και μεταδίδει την απελπισία του με αυτό το αριστούργημα που κόβει την ανάσα.
Το μπαλέτο ‘Η Λυγερή και ο Χάρος’ είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του Νίκου Σκαλκώτα και γενικότερα ένα από τα κορυφαία έργα της ελληνικής μουσικής. Σε αυτό το πρώτο του μπαλέτο, ο συνθέτης δημιουργεί πάνω στο ομώνυμο δημοτικό τραγούδι, όπου ο Κωνσταντής διαβαίνει εκούσια τις πύλες του Κάτω Κόσμου για να αποσπάσει την αγαπημένη του Λυγερή από την αγκαλιά του Χάρου.
Μεταξύ των δύο αυτών αριστουργημάτων, δύο ξεχωριστοί καλλιτέχνες, η Σαβίνα Γιαννάτου και ο Κυριάκος Γκουβέντας διανθίζουν το πρόγραμμα με 4 υπέροχα παραδοσιακά τραγούδια, ανάλογης θεματικής.

Παρασκευή, 23 Ιανουαρίου 2026
ώρα 20:30
Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης
Αίθουσα Φίλων Μουσικής (Μ1)

Βιολί: Κυριάκος Γκουβέντας
Τραγούδι: Σαβίνα Γιαννάτου
Διεύθυνση Ορχήστρας: Μίλτος Λογιάδης
 
Πρόγραμμα:
Φραντς Σούμπερτ (1797-1828): Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.14 σε ρε ελάσσονα, D.810 ‘Θάνατος και Κόρη’ 
(μεταγραφή για ορχήστρα εγχόρδων Γκούσταβ Μάλερ)
4 Παραδοσιακά τραγούδια
Νίκος Σκαλκώτας (1904-1949): Μπαλέτο ‘Η Λυγερή κι ο Χάρος’
(Α’ εκτέλεση Κ.Ο.Θ.)
Επιμέλεια μουσικού υλικού: Γιάννης Σαμπροβαλάκης, Κέντρο Ελληνικής Μουσικής

 
Τιμές εισιτηρίων:
Διακεκριμένη ζώνη: 20€
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€


Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με τον Ο.Μ.Μ.Θ.
tsso image
Προκόφιεφ & Τσαϊκόφσκι
31/01/2026
20΄30
Με δύο εξαίρετα έργα κορυφαίων Ρώσων συνθετών, που αποτελούν συγκλονιστικές εξομολογήσεις και λειτουργούν ως παράθυρα στο συναισθηματικό τους κόσμο, αποχαιρετά η Κ.Ο.Θ. τον πρώτο μήνα του νέου χρόνου. Ο Σεργκέι Προκόφιεφ υπήρξε αναμφισβήτητα ένας περίφημος πιανίστας και γνώστης των μυστικών και των δυνατοτήτων του οργάνου προσφέροντας πλήθος εξαιρετικών συνθέσεων για πιάνο, μεταξύ των οποίων ξεχωριστή θέση κατέχουν τα πέντε του κοντσέρτα. Το δεύτερο εξ αυτών είναι ένα σκοτεινό δραματικό έργο, που χαρακτηρίζεται από λυρισμό, υψηλές δεξιοτεχνικές απαιτήσεις και έντονες αντιθέσεις, μέσα από μία εκρηκτική ενεργητικότητα που περιγράφει την ‘εποχή των μηχανών’. Η μελαγχολική διάθεση της γραφής προσδίδει μία τραγικότητα που αρμόζει σε μία εποχή αναταραχών, οι οποίες θα καταλήξουν σύντομα στον Μεγάλο Πόλεμο και στην Οκτωβριανή Επανάσταση, αλλά αντανακλά και στην εσωτερική κατάσταση του δημιουργού, ανάβοντας ένα φως που αποκαλύπτει τα μύχια της ψυχής του. Ερμηνεύει ο σπουδαίος Θεσσαλονικιός πιανίστας Βασίλης Βαρβαρέσος.
Η ’Πέμπτη Συμφωνία’ του Τσαϊκόφσκι αποτελεί επίσης ένα έργο έντονων υπαρξιακών αναζητήσεων του συνθέτη και είναι δομημένη πάνω στο χαρακτηριστικό «θέμα της Μοίρας». Ο Τσαϊκόφσκι ξεκινά από το θάνατο και αναπτύσσει διάφορες νοητικές διαδρομές, για να καταλήξει σε ένα θριαμβευτικό φινάλε υμνώντας τη ζωή. Ο μελωδικός πλούτος, οι γοητευτικές αρμονίες, η γλυκιά μελαγχολία και τα έντονα δραματικά στοιχεία της συμφωνίας αυτής συγκροτούν ένα από τα κορυφαία έργα του ρωσικού ρομαντισμού, που όμως ξεπερνά τα όρια της Ρωσικής Σχολής ενσωματώνοντας ιδιοφυώς στοιχεία και της ευρωπαϊκής μουσικής παράδοσης. Οδηγός της Κ.Ο.Θ. σε αυτή την υπαρξιακή περιπλάνηση ο Βασικός Αρχιμουσικός της Leo McFall.

Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2026
ώρα 20:30
Αίθουσα Τελετών ΑΠΘ

Πιάνο: Βασίλης Βαρβαρέσος
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall

Πρόγραμμα:
Σεργκέι Προκόφιεφ (1891-1953): Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2 σε σολ ελάσσονα, έργο 16
Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893): Συμφωνία αρ.5 σε μι ελάσσονα, έργο 64



Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.