Νίκος Σκαλκώτας: Ένας Έλληνας συνθέτης του κόσμου

Η νέα σειρά Πορτρέτων σημαντικών εκπροσώπων του νεοελληνικού μουσικού πολιτισμού της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης ξεκινά, δικαιωματικά, με τον «Έλληνα συνθέτη του κόσμου» Νίκο Σκαλκώτα (1904-1949).
 
Η ιδιοτυπία της περίπτωσης του Σκαλκώτα οφείλεται αρχικά στον εξαιρετικά πλούσιο και πολυδιάστατο ηχητικό του κόσμο, όπου συναντάμε τη δημιουργική αφομοίωση στοιχείων της δυτικής και της ελληνικής μουσικής παράδοσης, αλλά και μία πρωτότυπη, ριζοσπαστική ηχοπλασία. Οφείλεται, ωστόσο, και στο γεγονός ότι αυτός ο κόσμος ζωντάνεψε και έγινε γνωστός κυρίως μετά τον πρόωρο και ξαφνικό του θάνατο σε ηλικία 45 χρονών.
 
Το αφιέρωμα αφηγείται τα όνειρα, τις επιδιώξεις, τις χαρές και τις απογοητεύσεις του Σκαλκώτα από την Αθήνα στο Βερολίνο (το 1921) και πίσω (το 1933). Πυλώνας του αφιερώματος είναι η ίδια του η μουσική και η καλειδοσκοπική της διάσταση. Παρακολουθούμε εκτελέσεις δύο έργων μουσικής δωματίου αντιπροσωπευτικών αφενός της γεμάτης ενεργητικότητας, κοσμοπολίτικους ήχους και νεανικά όνειρα εποχής του Βερολίνου (Andantino, Σονατίνα για βιολί και πιάνο Αρ. 1) και, αφετέρου, της ασκητικής, εξπρεσιονιστικής ωριμότητας του τελευταίου, ίσως, έργου που συνέθεσε (Τρυφερή Μελωδία για τσέλο και πιάνο).
 
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται, επίσης, 3 από τους εμβληματικούς 36 Ελληνικούς Χορούς του, που λειτούργησαν, και συνεχίζουν να λειτουργούν, ως πρόταση μίας σύγχρονης αντίληψης της ελληνικότητας. Τέλος, θα ακουστούν πέντε από τα ιδιαίτερα απαιτητικά για τους εκτελεστές αλλά και πνευματώδη 10 Σκίτσα για έγχορδα.       


Διεύθυνση ορχήστρας: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης
Σονατίνα:
Βιολί: Αντώνης  Σουσάμογλου
Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου. 
Τρυφερή Μελωδία:
Τσέλο: Απόστολος Χανδράκης
Πιάνο: Κώστας Χάρδας.
 
Επιστημονικός Συνεργάτης: Κώστας Χάρδας
 
 
Πρόγραμμα:
Νίκος Σκαλκώτας
Ελληνικοί Χοροί για ορχήστρα εγχόρδων: Ηπειρώτικος, Τσάμικος, Κλέφτικος
Σονατίνα για βιολί και πιάνο Αρ. 1 μέρος Andante 
5 Σκίτσα για έγχορδα (i. Sinfonia, ii. Passacaglia, vii. Ragtime, viii. Notturno, x. Rondo)
Τρυφερή Μελωδία για τσέλο και πιάνο

Η Κ.Ο.Θ. ευχαριστεί το Σύλλογο ‘Οι Φίλοι της Μουσικής’ και την Μουσική του Βιβλιοθήκη για την παραχώρηση του μουσικού υλικού. To Αρχείο Νίκου Σκαλκώτα/Ίδρυμα Αιμιλίου Χουρμουζίου και Μαρίκας Παπαϊωάννου φυλάσσεται στη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας "Λίλιαν Βουδούρη" του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής.

 

Διαδικτυακή μετάδοση
Από το κανάλι της ΚΟΘ στο Youtube & τη Σελίδα της ΚΟΘ στο facebook

Διεύθυνση Ορχήστρας: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης
Βιολί: Αντώνης Σουσάμογλου
Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου
Βιολοντσέλο: Απόστολος Χανδράκης
Πιάνο: Κώστας Χάρδας
Παραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης

Skalkottas_001.JPG
Skalkottas_002.JPG
Skalkottas_003.JPG
Skalkottas_004.JPG
Skalkottas_005.JPG
Skalkottas_006.JPG
Skalkottas_007.JPG
Skalkottas_008.JPG
Skalkottas_009.JPG
Skalkottas_010.JPG
Skalkottas_011.JPG
Skalkottas_012.JPG
Skalkottas_013.JPG
Skalkottas_014.JPG
Skalkottas_015.JPG
Skalkottas_016.JPG
Skalkottas_017.JPG
Skalkottas_018.JPG
Skalkottas_019.JPG
Skalkottas_020.JPG
Skalkottas_021.JPG
Skalkottas_022.JPG
Skalkottas_023.JPG
Skalkottas_024.JPG
Skalkottas_025.JPG

Τύπος Θεσσαλονίκης_Αφιέρωμα της ΚΟΘ στον Νίκο Σκαλκώτα

Ελεύθερη Ώρα_Αφιέρωμα στον Νίκο Σκαλκώτα από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης

Εστία_Συναυλία αφιέρωμα στον Σκαλκώτα από την ΚΟΘ

Εφημερίδα των Συντακτών_Θαυμάσιο αφιέρωμα στον Σκαλκώτα

Καθημερινή_Με τον Έλληνα συνθέτη του κόσμου εγκαινιάζει τη σειρά πορτρέτων η ΚΟΘ


tsso image
Προκόφιεφ & Τσαϊκόφσκι
31/01/2026
20΄30
Με δύο εξαίρετα έργα κορυφαίων Ρώσων συνθετών, που αποτελούν συγκλονιστικές εξομολογήσεις και λειτουργούν ως παράθυρα στο συναισθηματικό τους κόσμο, αποχαιρετά η Κ.Ο.Θ. τον πρώτο μήνα του νέου χρόνου. Ο Σεργκέι Προκόφιεφ υπήρξε αναμφισβήτητα ένας περίφημος πιανίστας και γνώστης των μυστικών και των δυνατοτήτων του οργάνου προσφέροντας πλήθος εξαιρετικών συνθέσεων για πιάνο, μεταξύ των οποίων ξεχωριστή θέση κατέχουν τα πέντε του κοντσέρτα. Το δεύτερο εξ αυτών είναι ένα σκοτεινό δραματικό έργο, που χαρακτηρίζεται από λυρισμό, υψηλές δεξιοτεχνικές απαιτήσεις και έντονες αντιθέσεις, μέσα από μία εκρηκτική ενεργητικότητα που περιγράφει την ‘εποχή των μηχανών’. Η μελαγχολική διάθεση της γραφής προσδίδει μία τραγικότητα που αρμόζει σε μία εποχή αναταραχών, οι οποίες θα καταλήξουν σύντομα στον Μεγάλο Πόλεμο και στην Οκτωβριανή Επανάσταση, αλλά αντανακλά και στην εσωτερική κατάσταση του δημιουργού, ανάβοντας ένα φως που αποκαλύπτει τα μύχια της ψυχής του. Ερμηνεύει ο σπουδαίος Θεσσαλονικιός πιανίστας Βασίλης Βαρβαρέσος.
Η ’Πέμπτη Συμφωνία’ του Τσαϊκόφσκι αποτελεί επίσης ένα έργο έντονων υπαρξιακών αναζητήσεων του συνθέτη και είναι δομημένη πάνω στο χαρακτηριστικό «θέμα της Μοίρας». Ο Τσαϊκόφσκι ξεκινά από το θάνατο και αναπτύσσει διάφορες νοητικές διαδρομές, για να καταλήξει σε ένα θριαμβευτικό φινάλε υμνώντας τη ζωή. Ο μελωδικός πλούτος, οι γοητευτικές αρμονίες, η γλυκιά μελαγχολία και τα έντονα δραματικά στοιχεία της συμφωνίας αυτής συγκροτούν ένα από τα κορυφαία έργα του ρωσικού ρομαντισμού, που όμως ξεπερνά τα όρια της Ρωσικής Σχολής ενσωματώνοντας ιδιοφυώς στοιχεία και της ευρωπαϊκής μουσικής παράδοσης. Οδηγός της Κ.Ο.Θ. σε αυτή την υπαρξιακή περιπλάνηση ο Βασικός Αρχιμουσικός της Leo McFall.

Πιάνο: Βασίλης Βαρβαρέσος
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall

Πρόγραμμα:
Σεργκέι Προκόφιεφ (1891-1953): Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2 σε σολ ελάσσονα, έργο 16
Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893): Συμφωνία αρ.5 σε μι ελάσσονα, έργο 64



Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
tsso image
Romance - Μία μουσική εξομολόγηση
09/02/2026
20:00
Romance -  Μία μουσική εξομολόγηση

Δευτέρα, 9 Φεβρουαρίου 2026
ώρα 20:00
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

Μαρία Σπανού (βιολί)
Βαλέρια Χαριτίδου (πιάνο)

Πρόγραμμα:
Ρόμπερτ Σούμαν (1810-1856): Drei Romanzen, έργο 94 (1849)
Χένρικ Βιενιάφσκι (1835-1856): Romance (β’ μέρος από το κοντσέρτο για βιολί αρ.2) (1862)
Έιμι Μπιτς (1867-1944): Romance, έργο 23 (1893)
Έντουαρντ Έλγκαρ (1857-1934): Romance, σε ρε ελάσσονα, έργο 62 (1879)
Πάμπλο δε Σαραζάτε (1844-1908): Romanza Andaluza, αρ.1 από τους Ισπανικούς Χορούς, έργο 22 (1878)
Αντονίν Ντβόρζακ (1841-1901): Romanza σε φα ελάσσονα, έργο 11 (1877)
Γιόζεφ Σουκ (1874-1935): Piseń lásky (Τραγούδι της Αγάπης) αρ.1, έργο 7 (1891)
Ράινχολντ Γκλίερ (1875-1956): Romance, αρ.1, έργο 3 (1902)
Φριτζ Κράισλερ (1875-1962): Liebesfreud (1905)

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ
Γενική είσοδος: 10€
Μειωμένο: 5€

Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου
Συμπαραγωγή Κ.Ο.Θ. – Α.Μ.Θ.
Με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού
tsso image
1945
13/02/2026
20:30
Τρία αριστουργήματα που γράφτηκαν το 1945, καθώς πλησίαζε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, περιλαμβάνει το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας. Ο  Ρίχαρντ Στράους συνέθεσε τις ‘Μεταμορφώσεις’ του συγκλονισμένος από την καταστροφή της Όπερας της Βιέννης από βομβαρδισμούς στις 12 Μαρτίου, που του έδωσε το έναυσμα να γράψει ένα έργο στο οποίο θα ενσωμάτωνε κάθε εκφραστικό μέσο που έχει ποτέ περιγράψει τον ανθρώπινο πόνο. Τα ομώνυμα ποιήματα του Γκαίτε αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε η μουσική του Στράους θέλοντας να αποτυπώσει τα υψηλά νοήματα τους, αλλά και να θρηνήσει ταυτόχρονα την καταστροφή του γερμανικού πολιτισμού.
Ο Μπέλα Μπάρτοκ είχε μεταναστεύσει στις Η.Π.Α. στο ξεκίνημα του πολέμου, όπου ζούσε με τεράστιες οικονομικές δυσκολίες και ιδιαιτέρως σοβαρά προβλήματα υγείας. Τον Ιούλιο του 1945 έλαβε μία παραγγελία από τον βιρτουόζο της βιόλας Γουίλιαμ Πρίμροουζ για ένα άκρως απαιτητικό κοντσέρτο που να μην το περιορίζουν οι τεχνικοί περιορισμοί του οργάνου. Ο Σκωτσέζος σολίστ γνώριζε καλά πως ο ιδιοφυής Μπάρτοκ είχε την ικανότητα να συνθέσει κάτι τόσο πολύπλοκο και μοναδικό, δεν υπολόγιζε όμως στην προχωρημένη λευχαιμία του που δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει το έργο, κάτι που έπραξε ο φίλος του Τίμπορ Σερλί, σε ένα από τα πιο όμορφα κοντσέρτα για βιόλα. Ερμηνεύει ο συμπατριώτης του συνθέτη και κορυφαίος βιολίστας της Φιλαρμονικής του Βερολίνου Μάτε Σουτς.
Ο Ίγκορ Στραβίνσκι έγραψε τη μουσική του μυθικού μπαλέτου ‘Το Πουλί της Φωτιάς’ μεταξύ 1909-10 και έκτοτε κατέκτησε τους πάντες, μαζί με τον ιμπρεσάριο Σεργκέι Ντιαγκίλεφ, τοποθετώντας τα  ρωσικά μπαλέτα στην κορυφή του δυτικού κόσμου. To 1945, ο συνθέτης προχώρησε σε μία αναθεώρηση του έργου, η οποία είναι πιο λιτή και πιο καθαρή από την αρχική, δεδομένης της τότε νεοκλασικής του στροφής.

Βιόλα: Máté Szücs
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall  

Πρόγραμμα:
Ρίχαρντ Στράους (1864-1949): Μεταμορφώσεις, TrV 290
Μπέλα Μπάρτοκ (1881-1945): Κοντσέρτο για βιόλα, Sz.120, BB 128
Ιγκόρ Στραβίνσκι (1882-1971): Σουίτα μπαλέτου ‘Το πουλί της φωτιάς’ (εκδοχή 1945)  

Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.