Μπετόβεν & Σκαλκώτας

Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης συνεχίζει τις online συναυλίες της με έργα Μπετόβεν και Σκαλκώτα, υπό τη μουσική διεύθυνση του Διονύση Γραμμένου, ενός εκ των πλέον χαρισματικών Ελλήνων μουσικών της γενιάς του. Σολίστ ο πολύπειρος βιολονίστας Γιώργος Δεμερτζής, με πλήθος εκτελέσεων έργων Ελλήνων συνθετών για βιολί στο ενεργητικό του και μία ιδιαιτέρως πλούσια σχετική δισκογραφία, που περιλαμβάνει και την ηχογράφηση με την Κ.Ο.Θ. και τον Σίμο Παπάνα του ‘Κοντσέρτου για 2 βιολιά και ορχήστρα’ του Νίκου Σκαλκώτα, το 2008, για τη BIS Records.



Νίκος Σκαλκώτας (1904-1949): Σουίτα για βιολί και μικρή ορχήστρα (1929) [ενορχήστρωση: Γιάννης Σαμπροβαλάκης]                                        
i. Allegro moderato   ii. Moderato maestoso   iii. Allegretto vivace   iv. Andante sostenuto

H ‘Σουίτα για βιολί και μικρή ορχήστρα’ (1929) του Νίκου Σκαλκώτα γράφτηκε κατά την περίοδο διαμονής του συνθέτη στο Βερολίνο και της μαθητείας του δίπλα στον Άρνολντ Σαίνμπεργκ. Έργο τρυφερό, αλλά συνάμα τολμηρό και ιδιαίτερα απαιτητικό για τον σολίστ, αφιερώθηκε στο Ρώσο βιρτουόζο του βιολιού και αρχιμουσικό Anatol Knorre, ο οποίος το πρωτοπαρουσίασε στο Βερολίνο, τον Απρίλιο του 1930. Η σουίτα δεν παρουσιάστηκε έκτοτε λόγω της παλιννόστησης του συνθέτη, το 1933, όταν άφησε πίσω πολλά του έργα θεωρώντας πως θα επιστρέψει σύντομα, κάτι που δεν συνέβη ποτέ, με αποτέλεσμα να χαθούν πολλά διαμάντια του σπουδαίου Έλληνα δημιουργού.
Από το συγκεκριμένο έργο διασώθηκαν τα τέσσερα πρώτα από τα πέντε συνολικά μέρη, αφού από το φινάλε βρέθηκε μόνο το μέρος του βιολιού. Ο μουσικολόγος Ιωάννης Τσελίκας ανακάλυψε τα χειρόγραφα στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου του Μπάφαλο στη Νέα Υόρκη και ο Σύλλογος ‘Οι Φίλοι της Μουσικής’ της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος "Λίλιαν Βουδούρη" μερίμνησε ώστε να αποκτηθούν. Ο Γιάννης Σαμπροβαλάκης (Κέντρο Ελληνικής Μουσικής) ενορχήστρωσε τα τέσσερα διασωθέντα μέρη, το 2015, με απόλυτο σεβασμό προς το συνθετικό και ενορχηστρωτικό ύφος του συνθέτη, με βάση την ιδιόχειρη σημείωση του Σκαλκώτα για τη διανομή της ορχήστρας και τις ελάχιστες, αλλά πολύτιμες, ενορχηστρωτικές ενδείξεις στα σολιστικά μέρη.
 
 
Ludwig van Beethoven (1770-1827): Συμφωνία αρ.4 σε σι ύφεση μείζονα, έργο 60                                            
Ι. Adagio - Allegro vivace   ΙΙ. Adagio   III. Allegro vivace - Un poco meno allegro   IV. Allegro ma non troppo

Ο Μπετόβεν έγραψε την ‘Τέταρτη Συμφωνία’ του το καλοκαίρι του 1806 και η πρεμιέρα της πραγματοποιήθηκε τον επόμενο χρόνο στην οικία του πρίγκιπα Φραντς Γιόζεφ φον Λόμπκοβιτς. Η διάθεση του συνθέτη την εποχή που την έγραψε ήταν ασυνήθιστα καλή, γεγονός που εν πολλοίς οφείλονταν στη σχέση που είχε αναπτύξει με την κόμισσα Τερέζα Μπρούσνβικ, στην οποία στράφηκε ερωτικά όταν αποδέχτηκε το αδιέξοδο του έρωτά του για την αδερφή της Τζοζεφίνα. Αυτά τα συναισθήματα πάθους, χαράς και απολύτρωσης αποτυπώνονται με συγκλονιστικό τρόπο προκαλώντας ουράνια ευτυχία. Ο Σούμαν τη χαρακτήρισε ως ‘μία καλλίγραμμη Ελληνίδα παρθένα, ανάμεσα σε δύο Σκανδιναβούς γίγαντες’, υπογραμμίζοντας τη θέση της ανάμεσα στην «Ηρωική» και τη «Συμφωνία της Μοίρας». Παρόλα αυτά, η ‘Τέταρτη Συμφωνία’ καταφέρνει να μην συνθλιβεί από τις ‘αδερφές’ της και αυτό οφείλεται στο νεανικό της σφρίγος και την πηγαία της ζωντάνια, που σκορπούν απλόχερα το ανοιξιάτικο άρωμα ενός ανεπιτήδευτου έρωτα, όπως αυτός ξεπηδά μέσα από τη ρομαντική ψυχή του Μπετόβεν.
 
 
 
Μία παραγωγή της Κ.Ο.Θ. με την ευγενική παραχώρηση του Ο.Μ.Μ.Θ.

Διαδικτυακή μετάδοση
Από το κανάλι της ΚΟΘ στο Youtube & τη Σελίδα της ΚΟΘ στο facebook

Διεύθυνση Ορχήστρας: Διονύσης Γραμμένος
Βιολί: Γιώργος Δεμερτζής
Παραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης
Με την υποστήριξη: Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Beethoven - Skalkottas_01.jpg
Beethoven - Skalkottas_02.jpg
Beethoven - Skalkottas_03.jpg
Beethoven - Skalkottas_04.jpg
Beethoven - Skalkottas_05.jpg
Beethoven - Skalkottas_06.jpg
Beethoven - Skalkottas_07.jpg
Beethoven - Skalkottas_08.jpg
Beethoven - Skalkottas_09.jpg
Beethoven - Skalkottas_10.jpg
Beethoven - Skalkottas_11.jpg
Beethoven - Skalkottas_12.jpg
Beethoven - Skalkottas_13.jpg
Beethoven - Skalkottas_14.jpg
Beethoven - Skalkottas_15.jpg
Beethoven - Skalkottas_16.jpg
Beethoven - Skalkottas_17.jpg
Beethoven - Skalkottas_18.jpg
Beethoven - Skalkottas_19.jpg
Beethoven - Skalkottas_20.jpg
Beethoven - Skalkottas_21.jpg

CityMag_Μπετόβεν και Σκαλκώτας από την ΚΟΘ

Εφημερίδα των Συντακτών_Ο Διονύσης Γραμμένος διευθύνει την ΚΟΘ

Καθημερινή_Σκαλκώτας και Μπετόβεν από την Κρατική Θεσσαλονίκης

Εστία_Οι διαδικτυακές συναυλίες της ΚΟΘ


tsso image
Η Λυγερή και ο Χάρος
23/01/2026
20:30
Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης παρουσιάζει δύο συγκλονιστικά έργα των Σούμπερτ και Σκαλκώτα, που πραγματεύονται το θέμα του θανάτου νέων ανθρώπων. Το έργο ‘Θάνατος και Κόρη’ του Σούμπερτ γράφτηκε ως κουαρτέτο εγχόρδων και ονομάστηκε από τους ειδικούς ως ένας από τους ‘πυλώνες του ρεπερτορίου της μουσικής δωματίου’. Αργότερα ο Μάλερ το μετέγραψε για ορχήστρα εγχόρδων στην εκδοχή που θα ακουστεί στη συναυλία αυτή. Πρόκειται για έναν συγκλονιστικό ‘χορό του θανάτου’ γραμμένο από τον Σούμπερτ το στιγμή που συνειδητοποιεί πως θα πεθάνει πρόωρα. Συντετριμμένος και απογοητευμένος από τη ζωή, εκφράζει τη βαθιά δυστυχία του και μεταδίδει την απελπισία του με αυτό το αριστούργημα που κόβει την ανάσα.
Το μπαλέτο ‘Η Λυγερή και ο Χάρος’ είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του Νίκου Σκαλκώτα και γενικότερα ένα από τα κορυφαία έργα της ελληνικής μουσικής. Σε αυτό το πρώτο του μπαλέτο, ο συνθέτης δημιουργεί πάνω στο ομώνυμο δημοτικό τραγούδι, όπου ο Κωνσταντής διαβαίνει εκούσια τις πύλες του Κάτω Κόσμου για να αποσπάσει την αγαπημένη του Λυγερή από την αγκαλιά του Χάρου.
Μεταξύ των δύο αυτών αριστουργημάτων, δύο ξεχωριστοί καλλιτέχνες, η Σαβίνα Γιαννάτου και ο Κυριάκος Γκουβέντας διανθίζουν το πρόγραμμα με 4 υπέροχα παραδοσιακά τραγούδια, ανάλογης θεματικής.

Παρασκευή, 23 Ιανουαρίου 2026
ώρα 20:30
Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης
Αίθουσα Φίλων Μουσικής (Μ1)

Βιολί: Κυριάκος Γκουβέντας
Τραγούδι: Σαβίνα Γιαννάτου
Διεύθυνση Ορχήστρας: Μίλτος Λογιάδης
 
Πρόγραμμα:
Φραντς Σούμπερτ (1797-1828): Κουαρτέτο εγχόρδων αρ.14 σε ρε ελάσσονα, D.810 ‘Θάνατος και Κόρη’ 
(μεταγραφή για ορχήστρα εγχόρδων Γκούσταβ Μάλερ)

4 Παραδοσιακά τραγούδια
Ο Χάρος τζε η λυερή (Κύπρος)
Δυο αδέρφια (Βώλακας Δράμας) 
Η Βγενούλα (Μύκονος) 
Ο σπαραγμός και η πίστη της λυγερής (Κρήτη Ριζίτικο)

Νίκος Σκαλκώτας (1904-1949): Μπαλέτο ‘Η Λυγερή κι ο Χάρος’
(Α’ εκτέλεση Κ.Ο.Θ.)
Επιμέλεια μουσικού υλικού: Γιάννης Σαμπροβαλάκης, Κέντρο Ελληνικής Μουσικής

 
Τιμές εισιτηρίων:
Διακεκριμένη ζώνη: 20€
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€


Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με τον Ο.Μ.Μ.Θ.
tsso image
Προκόφιεφ & Τσαϊκόφσκι
31/01/2026
20΄30
Με δύο εξαίρετα έργα κορυφαίων Ρώσων συνθετών, που αποτελούν συγκλονιστικές εξομολογήσεις και λειτουργούν ως παράθυρα στο συναισθηματικό τους κόσμο, αποχαιρετά η Κ.Ο.Θ. τον πρώτο μήνα του νέου χρόνου. Ο Σεργκέι Προκόφιεφ υπήρξε αναμφισβήτητα ένας περίφημος πιανίστας και γνώστης των μυστικών και των δυνατοτήτων του οργάνου προσφέροντας πλήθος εξαιρετικών συνθέσεων για πιάνο, μεταξύ των οποίων ξεχωριστή θέση κατέχουν τα πέντε του κοντσέρτα. Το δεύτερο εξ αυτών είναι ένα σκοτεινό δραματικό έργο, που χαρακτηρίζεται από λυρισμό, υψηλές δεξιοτεχνικές απαιτήσεις και έντονες αντιθέσεις, μέσα από μία εκρηκτική ενεργητικότητα που περιγράφει την ‘εποχή των μηχανών’. Η μελαγχολική διάθεση της γραφής προσδίδει μία τραγικότητα που αρμόζει σε μία εποχή αναταραχών, οι οποίες θα καταλήξουν σύντομα στον Μεγάλο Πόλεμο και στην Οκτωβριανή Επανάσταση, αλλά αντανακλά και στην εσωτερική κατάσταση του δημιουργού, ανάβοντας ένα φως που αποκαλύπτει τα μύχια της ψυχής του. Ερμηνεύει ο σπουδαίος Θεσσαλονικιός πιανίστας Βασίλης Βαρβαρέσος.
Η ’Πέμπτη Συμφωνία’ του Τσαϊκόφσκι αποτελεί επίσης ένα έργο έντονων υπαρξιακών αναζητήσεων του συνθέτη και είναι δομημένη πάνω στο χαρακτηριστικό «θέμα της Μοίρας». Ο Τσαϊκόφσκι ξεκινά από το θάνατο και αναπτύσσει διάφορες νοητικές διαδρομές, για να καταλήξει σε ένα θριαμβευτικό φινάλε υμνώντας τη ζωή. Ο μελωδικός πλούτος, οι γοητευτικές αρμονίες, η γλυκιά μελαγχολία και τα έντονα δραματικά στοιχεία της συμφωνίας αυτής συγκροτούν ένα από τα κορυφαία έργα του ρωσικού ρομαντισμού, που όμως ξεπερνά τα όρια της Ρωσικής Σχολής ενσωματώνοντας ιδιοφυώς στοιχεία και της ευρωπαϊκής μουσικής παράδοσης. Οδηγός της Κ.Ο.Θ. σε αυτή την υπαρξιακή περιπλάνηση ο Βασικός Αρχιμουσικός της Leo McFall.

Παρασκευή, 31 Ιανουαρίου 2026
ώρα 20:30
Αίθουσα Τελετών ΑΠΘ

Πιάνο: Βασίλης Βαρβαρέσος
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall

Πρόγραμμα:
Σεργκέι Προκόφιεφ (1891-1953): Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2 σε σολ ελάσσονα, έργο 16
Πιότρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι (1840-1893): Συμφωνία αρ.5 σε μι ελάσσονα, έργο 64



Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
tsso image
1945
13/02/2026
20:30
Τρία αριστουργήματα που γράφτηκαν το 1945, καθώς πλησίαζε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, περιλαμβάνει το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας. Ο  Ρίχαρντ Στράους συνέθεσε τις ‘Μεταμορφώσεις’ του συγκλονισμένος από την καταστροφή της Όπερας της Βιέννης από βομβαρδισμούς στις 12 Μαρτίου, που του έδωσε το έναυσμα να γράψει ένα έργο στο οποίο θα ενσωμάτωνε κάθε εκφραστικό μέσο που έχει ποτέ περιγράψει τον ανθρώπινο πόνο. Τα ομώνυμα ποιήματα του Γκαίτε αποτέλεσαν τη βάση πάνω στην οποία χτίστηκε η μουσική του Στράους θέλοντας να αποτυπώσει τα υψηλά νοήματα τους, αλλά και να θρηνήσει ταυτόχρονα την καταστροφή του γερμανικού πολιτισμού.
Ο Μπέλα Μπάρτοκ είχε μεταναστεύσει στις Η.Π.Α. στο ξεκίνημα του πολέμου, όπου ζούσε με τεράστιες οικονομικές δυσκολίες και ιδιαιτέρως σοβαρά προβλήματα υγείας. Τον Ιούλιο του 1945 έλαβε μία παραγγελία από τον βιρτουόζο της βιόλας Γουίλιαμ Πρίμροουζ για ένα άκρως απαιτητικό κοντσέρτο που να μην το περιορίζουν οι τεχνικοί περιορισμοί του οργάνου. Ο Σκωτσέζος σολίστ γνώριζε καλά πως ο ιδιοφυής Μπάρτοκ είχε την ικανότητα να συνθέσει κάτι τόσο πολύπλοκο και μοναδικό, δεν υπολόγιζε όμως στην προχωρημένη λευχαιμία του που δεν του επέτρεψε να ολοκληρώσει το έργο, κάτι που έπραξε ο φίλος του Τίμπορ Σερλί, σε ένα από τα πιο όμορφα κοντσέρτα για βιόλα. Ερμηνεύει ο συμπατριώτης του συνθέτη και κορυφαίος βιολίστας της Φιλαρμονικής του Βερολίνου Μάτε Σουτς.
Ο Ίγκορ Στραβίνσκι έγραψε τη μουσική του μυθικού μπαλέτου ‘Το Πουλί της Φωτιάς’ μεταξύ 1909-10 και έκτοτε κατέκτησε τους πάντες, μαζί με τον ιμπρεσάριο Σεργκέι Ντιαγκίλεφ, τοποθετώντας τα  ρωσικά μπαλέτα στην κορυφή του δυτικού κόσμου. To 1945, ο συνθέτης προχώρησε σε μία αναθεώρηση του έργου, η οποία είναι πιο λιτή και πιο καθαρή από την αρχική, δεδομένης της τότε νεοκλασικής του στροφής.

Βιόλα: Máté Szücs
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall  

Πρόγραμμα:
Ρίχαρντ Στράους (1864-1949): Μεταμορφώσεις, TrV 290
Μπέλα Μπάρτοκ (1881-1945): Κοντσέρτο για βιόλα, Sz.120, BB 128
Ιγκόρ Στραβίνσκι (1882-1971): Σουίτα μπαλέτου ‘Το πουλί της φωτιάς’ (εκδοχή 1945)  

Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.