Μουσικές μονομαχίες

Mε μουσικές μονομαχίες συνεχίζεται ο κύκλος συναυλιών ‘Στον καιρό του Μότσαρτ’ και πρωταγωνιστές μάλιστα σε αυτές τους δύο σπουδαιότερους ίσως συνθέτες που υπήρξαν ποτέ. Η κόντρες του Μότσαρτ με τον Κλεμέντι είναι θρυλικές και αποδόθηκαν γλαφυρά στην ταινία Αμαντέους (1984) του Μίλος Φόρμαν. Όλα ξεκίνησαν με μία μουσική μονομαχία τα Χριστούγεννα του 1781 για την ψυχαγωγία του Αυτοκράτορα Ιωσήφ Β’. Η Μεγάλη Δούκισσα Μαρία Λουίζα, σύζυγος του αδερφού του Αυτοκράτορα, στοιχημάτισε υπέρ του Κλεμέντι, ενώ ο Αυτοκράτορας υπέρ του Μότσαρτ. Ο Κλεμέντι ξεκίνησε εντυπωσιακά με μία δική του σονάτα που αργότερα ο Μότσαρτ θα χρησιμοποιούσε στον ‘Μαγικό Αυλό’ τιμώντας με αυτόν τον τρόπο τον αντίπαλό του, τον οποίο εκτιμούσε βαθιά. Η απάντηση του Μότσαρτ ήταν αποστομωτική παίζοντας κάποιες παραλλαγές στο εμβατήριο του Γκρετρύ από την όπερα ‘Les deux avares’. Το επίσημο αποτέλεσμα της μονομαχίας ήταν ισοπαλία, για να μην νιώσει αμήχανα η Δούκισσα μπροστά στους καλεσμένους, όμως ο Αυτοκράτορας πληρώθηκε κανονικά το στοίχημα από την Δούκισσα, η οποία έκτοτε μισούσε τον Μότσαρτ.
Η δεύτερη μονομαχία στην οποία αναφέρεται το πρόγραμμα της συναυλίας αφορά αυτή του Σάιμπελτ με τον Μπετόβεν. Ο Βερολινέζος βιρτουόζος του πιάνου τόλμησε να προκαλέσει τον ανίκητο σε παρόμοιες μονομαχίες Μπετόβεν και το πλήρωσε ακριβά. Έπαιξε πρώτος ως ο αμφισβητίας της μονομαχίας μία δική του σύνθεση και η θυελλώδης ερμηνεία του προκάλεσε ντελίριο στο ακροατήριο των ευγενών. Ο Μπετόβεν τότε πήγε αργά προς το πιάνο και προς έκπληξη όλων πήρε την παρτιτούρα του αντιπάλου του, τη γύρισε ανάποδα και άρχισε να αυτοσχεδιάζει πάνω του με υπέρτατη μουσική ευφυΐα, άλλοτε εξωραΐζοντας το κομμάτι και άλλοτε παρωδώντας το, διακωμωδώντας παράλληλα το πομπώδες παίξιμο του Σάιμπελτ. Ήταν τόσο μεγάλος ο εξευτελισμός του Σάιμπελτ που υποσχέθηκε πως δεν θα ξαναπατούσε το πόδι του στη Βιέννη, όσο ζούσε ο Μπετόβεν. Οι 4 πρώτες νότες από την ανεστραμμένη παρτιτούρα του έγιναν πάντως η σπίθα που άναψε τη φλόγα της ‘Ηρωικής Συμφωνίας’.

Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου
Διεύθυνση ορχήστρας: Leo McFall

Πρόγραμμα:
Μούτσιο Κλεμέντι (1752-1832): Εισαγωγή σε ντο μείζονα
(Α’ εκτέλεση Κ.Ο.Θ.)
Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ (1756-1791): Κοντσέρτο για πιάνο αρ.24 σε ντο ελάσσονα, K.491
Ντάνιελ Στάιμπελτ (1765-1823): Εισαγωγή ‘Ρωμαίος και Ιουλιέτα’
(Α’ εκτέλεση Κ.Ο.Θ.)
Λούντβιχ βαν Μπετόβεν (1770-1827): Εισαγωγή από τον Έγκμοντ σε φα ελάσσονα, έργο 84

Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 5€

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με τον Ο.Μ.Μ.Θ.

Πιάνο: Μαριλένα Λιακοπούλου
Διεύθυνση Ορχήστρας: Leo McFall
Παραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης
Συνεργασία: Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Μουσικές μονομαχίες_00.jpg
Μουσικές μονομαχίες_02.jpg
Μουσικές μονομαχίες_04.jpg
Μουσικές μονομαχίες_08.jpg
Μουσικές μονομαχίες_18.jpg
Μουσικές μονομαχίες_22.jpg
Μουσικές μονομαχίες_28.jpg

Τύπος Θεσσαλονίκης_Μουσικές μονομαχίες από την ΚΟΘ


tsso image
Εμπνευσμένα από τον Μπετόβεν
31/10/2026
20:30
Τρία έργα από τη μουσική του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν μας προετοιμάζουν για το επερχόμενο Έτος Μπετόβεν’, όπου συμπληρώνονται 250 χρόνια από το θάνατό του. Ξεχωρίζει το καινούριο έργο του διάσημου Ιάπωνα συνθέτη Ντάι Φουτζικούρα ‘Radiance για ορχήστρα’, που γράφτηκε μετά από συν-ανάθεση της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λονδίνου, της 34ης Music Biennale του Ζάγκρεμπ, των Συμφωνικών Ορχηστρών του Τόκυο και της Χιροσίμα και της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Σεντάι, καθώς και της NTR ZaterdagMatinee. Από τον κορυφαίο σύγχρονο δημιουργό ζητήθηκε να γράψει ένα έργο που να αποτελεί την ηχώ του κόσμου του Μπετόβεν και ο  Φουτζικούρα δημιούργησε μία ουτοπία στην οποία θα ήθελε να ζήσει και στην οποία προσκαλεί τον ακροατή να επισκεφτεί. Ο Μπετόβεν είναι παρών εκεί ως καταλύτης και όχι ως απλή αναφορά.
Το ‘Absolute Jest’ είναι ένα κοντσέρτο για κουαρτέτο εγχόρδων και ορχήστρα του σπουδαίου σύγχρονου Αμερικανού συνθέτη Τζων Άνταμς, που γράφτηκε το 2012 για τα εκατό χρόνια της Συμφωνικής Ορχήστρας του Σαν Φραντσίσκο και ενσωματώνει στοιχεία από τη μουσική του Μπετόβεν και συγκεκριμένα από τα ύστερα κουαρτέτα εγχόρδων του.
Η αριστουργηματική ‘Πρώτη Συμφωνία’ του Γιοχάνες Μπραμς χρειάστηκε 14 ολόκληρα χρόνια για να ολοκληρωθεί, γραμμένη υπό το βάρος της σκιάς του Μπετόβεν πάνω στον Μπραμς, αφού είχε αυτός αναγορευτεί στις συνειδήσεις όλων ως ο άξιος διάδοχός του. Το τελικό αποτέλεσμα συγκλονίζει με μία αψεγάδιαστη συμφωνία που οι ειδικοί χαρακτήρισαν αμέσως ως τη ‘δέκατη συμφωνία’ του Μπετόβεν.
 
Κουαρτέτο Εγχόρδων Φιλαρμονικής Ορχήστρας Μονάχου
Ιάσων Κεραμίδης, Βιολί
Naoka Aoki, Βιολί
Clément Courtin, Βιόλα
Shizuka Mitsui, Βιολοντσέλο
 
Διεύθυνση Ορχήστρας: Κορνήλιος Μιχαηλίδης

Πρόγραμμα:
Ντάι Φουτζικούρα (1977): Radiance για ορχήστρα
Συν-ανάθεση από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου, την 34η Music Biennale του Ζάγκρεμπ, τη Συμφωνική Ορχήστρα του Τόκυο, τη Συμφωνική Ορχήστρα της Χιροσίμα και τη Φιλαρμονική Ορχήστρα της Σεντάι και τη NTR ZaterdagMatinee
Παγκόσμια πρεμιέρα
Τζων Άνταμς (1947): Absolute Jest
Γιοχάνες Μπραμς (1833-1897): Συμφωνία αρ.1 σε ντο ελάσσονα, έργο 68

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με τον Ο.Μ.Μ.Θ.

Τιμές εισιτηρίων:
Διακεκριμένη ζώνη: 20€
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€
tsso image
Μουσική και φαντασία
06/11/2026
20:30
Η δεύτερη συμφωνία του Κουρτ Βάιλ χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο ως ‘Συμφωνική Φαντασία’ και αποτελεί την απόλυτη κορύφωση του  ώριμου στυλ του και τη σύνοψη της μουσικής του επανάστασης στις αρχές του 20ου αιώνα. Σε ένα εκρηκτικό μείγμα με πλήθος πρωτοποριακών για την εποχή ιδεών, ο Βάιλ καταφέρνει να πλησιάσει όσο ποτέ τον σειραϊσμό, χωρίς να εγκαταλείψει εντελώς την τονικότητα, ενώ πατώντας πάνω στις τεχνικές των δασκάλων του κλασικισμού αναπτύσσει με θεατρικό ύφος το ρομαντισμό και τον εξπρεσιονισμό της πρώτης συμφωνίας του, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα αγωνίας για τον κόσμο που καταρρέει γύρω του.
Το ‘Κοντσέρτο για κλαρινέτο’ του Άαρον Κόπλαντ είναι ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του 20ου αιώνα για το συγκεκριμένο όργανο. Γράφτηκε μετά από παραγγελία του ‘Βασιλιά του Σουίνγκ’ Μπένυ Γκούτμαν και παντρεύει αριστοτεχνικά την κλασική δομή με στοιχεία της αμερικανικής τζαζ και της λατινοαμερικάνικης μουσικής. Το εντυπωσιακό φινάλε δυσκόλεψε ακόμη και τον Γκούτμαν με τις τεράστιες τεχνικές του απαιτήσεις, ενώ το έργο ολοκληρώνεται με συναρπαστικό τρόπο φέρνοντας στη συμφωνική μουσική την τεχνική smear της τζαζ, για να δημιουργήσει μία χροιά μπλουζ. Ερμηνεύει ο ιδιαιτέρως ταλαντούχος κλαρινετίστας Γιώργος Καραγκούνης από το δυναμικό της Κ.Ο.Θ..
Η δραματική ταινία Kings Row (1942), ή ‘Έγκλημα και Τιμωρία’ όπως κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, του Σαμ Γουντ είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Χένρυ Μπέλαμαν και αφηγείται τις ιστορίες πέντε νέων ανθρώπων που μεγαλώνουν σε μια μικρή αμερικανική πόλη στις αρχές του περασμένου αιώνα. Η μουσική επένδυση του Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της Χρυσής Εποχής του Χόλιγουντ και άλλαξε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο γράφεται η κινηματογραφική μουσική, ενώ αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον Τζον Γουίλιαμς όταν συνέθεσε τη μουσική του Star Wars.
Μετά λοιπόν την πηγή της έμπνευσης ακολουθεί και το διάσημο αποτέλεσμα αυτής, αφού η ‘Star Wars suite’ του Τζων Γουίλιαμς περιλαμβάνει τα θρυλικά μουσικά θέματα των εμβληματικών αυτών ταινιών που αγάπησαν όλοι.
 
Οδηγός της Κ.Ο.Θ. σε αυτό το υπέροχο μουσικό ταξίδι στις δημιουργίες συνθετών που έγραψαν μουσική και για τον κινηματογράφο, εκτός των υπολοίπων υπέροχων έργων τους, ο κορυφαίος Βούλγαρος αρχιμουσικός Νάιντεν Τόντοροφ.

Κλαρινέτο: Γιώργος Καραγκούνης
Διεύθυνση Ορχήστρας: Nayden Todorov

Πρόγραμμα:
Κουρτ Βάιλ (1900-1897): Συμφωνία αρ.2 (‘Συμφωνική Φαντασία’)
Άαρον Κόπλαντ (1900-1990): Κοντσέρτο για κλαρινέτο
Έριχ Βόλφγκανγκ Κόρνγκολντ (1897-1957): Σουίτα Kings Row (Έγκλημα και Τιμωρία)
Τζων Γουίλιαμς (1932): Star Wars: suite

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.
Σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης

Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€
tsso image
Τάνεφ και Μπάρτοκ
13/11/2026
20:30
Το ‘Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2’ του εξέχοντα Βούλγαρου συνθέτη Αλεξάντρ Τάνεφ γράφτηκε το 1991, λίγα χρόνια πριν από τον θάνατο του συνθέτη και αποτελεί ένα από τα πλέον ώριμα έργα της πλούσιας καριέρας του. Ενσωματώνει με δημιουργικό τρόπο ρυθμικά και μελωδικά στοιχεία της βουλγάρικης μουσικής παράδοσης σε ένα σύγχρονο λόγιο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ερμηνεύει η διάσημη Βουλγάρα πιανίστα και κόρη του συνθέτη Μπορίσλαβα Τάνεβα, στην οποία ανήκει και η πλέον γνωστή ηχογράφηση του έργου με τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βουλγαρικής Εθνικής Ραδιοφωνίας .
Ο Αλεξάντρ Τάνεφ γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Βουδαπέστη και η μητέρα του ήταν Ουγγαρέζα, οπότε η επιρροή του από την ουγγαρέζικη μουσική είναι διάχυτη στο έργο του. Απολύτως ταιριαστά λοιπόν το πρόγραμμα ολοκληρώνει το 'Κοντσέρτο για ορχήστρα' του Μπέλα Μπάρτοκ, μία από τις πλέον δημοφιλείς συνθέσεις του περασμένου αιώνα. Έργο ιδιαίτερα απαιτητικό, που χρησιμοποιεί σολιστικά όλα τα όργανα της ορχήστρας στη διάρκειά του, δίνοντας έτσι ένα νέο νόημα στην έννοια του κοντσέρτου, κάτι που ξεκίνησε πρώτος ο Χίντεμιτ το 1925 και στη συνέχεια ακολούθησαν πολλοί κορυφαίοι δημιουργοί του περασμένου αιώνα. Ο Μπάρτοκ συνδυάζει ευφυώς στοιχεία από τον Μπαχ έως τον Σαίνμπεργκ, προσθέτοντας όπως πάντα και αρκετή παραδοσιακή ουγγρική μουσική, αλλά αυτή τη φορά μαζί με μελωδίες και άλλων ανατολικοευρωπαϊκών λαών. Ο φαινομενικά αντιφατικός του τίτλος, αφού δεν υπάρχει ένα σόλο όργανο με συνοδεία ορχήστρας και ίσως θα ταίριαζε καλύτερα ο όρος συμφωνία, οφείλεται ακριβώς στην πρόθεση του συνθέτη να χρησιμοποιήσει με σολιστικό τρόπο όλα τα όργανα της ορχήστρας και να τονίσει αυτό το γεγονός με τον τίτλο που επέλεξε.
Στο πόντιουμ της Κ.Ο.Θ. ο σπουδαίος Έλληνας μαέστρος και αγαπημένος του κοινού της πόλης Μίλτος Λογιάδης.
 
Πιάνο: Borislava Taneva
Διεύθυνση Ορχήστρας: Μίλτος Λογιάδης

Πρόγραμμα:
Αλεξάντρ Τάνεφ (1928-1996): Κοντσέρτο για πιάνο αρ.2
Μπέλα Μπάρτοκ (1881-1945): Κοντσέρτο για ορχήστρα

Παραγωγή Κ.Ο.Θ.

Τιμές εισιτηρίων:
Πλατεία: 15€
Θεωρεία/Εξώστης: 10€
Μειωμένο: 10€, 5€


Θεσσαλονίκη-Σόφια: Βαλκανική Γέφυρα Πολιτισμού